شیخالاسلام مولانا عبدالحمید، ۸ آبانماه ۱۴۰۵، در مراسم نماز جمعه زاهدان، با اشاره به مفهوم گستردۀ «امانت»، رعایت امانتداری را از مهمترین وظایف دینی و اخلاقی انسانها دانستند و بر لزوم رعایت آن در تمام ابعاد زندگی تأکید کردند.
دینداری یعنی رعایت امانت در تمام بخشهای زندگی
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دفتر امامجمعه اهلسنت زاهدان، شیخالاسلام مولانا عبدالحمید با اشاره به اهمیت امانتداری در آموزههای اسلامی، اظهار داشتند: امانت معنای بسیار وسیعی دارد. در عرف مردم، امانت به مالی گفته میشود که فردی آن را به دیگری میسپارد تا از آن نگهداری کند، اما مفهوم امانت بسیار فراتر از این معناست و همۀ زندگی انسان را دربرمیگیرد.
ایشان با تأکید بر اینکه هیچکس از مسئولیت امانتداری مستثنا نیست، گفتند: همۀ ما بهنوعی امانتدار هستیم و مسئولیتهایی بر عهده داریم. دینداری به این معناست که انسان در تمام ابعاد زندگی خود امانتداری را رعایت کند؛ بنابراین نباید امانت را تنها به مسائل مالی محدود بدانیم، بلکه باید در همه امور فردی، خانوادگی، اجتماعی و مسئولیتهایی که به ما سپرده شدهاند، امانتدار باشیم.
دین و احکام شریعت «امانتهای الهی» در دست ما هستند
امامجمعه زاهدان از دین و احکام شریعت نیز بهعنوان «امانت» یاد کردند و خاطرنشان ساختند: امانت چنان سنگین و بزرگ است که وقتی الله تعالی آن را بر زمین، آسمانها و کوهها عرضه کرد، آنها از پذیرفتن آن اظهار ناتوانی و عجز کردند؛ اما انسان به امید اینکه از طریق ادای امانت، خشنودی و رضایت خداوند را به دست بیاورد، آن را پذیرفت و قبول کرد که این مسئولیت را بر عهده بگیرد.
ایشان ادامه دادند: دین و احکام الهی درواقع بهعنوان امانت در نزد ما قرار دارند. ما امانتدار قرآن، میراث رسول اکرم ﷺ و میراث نیک گذشتگان و اجداد خود هستیم و یکی از وظایف بزرگ انسان، رعایت امانتداری است. حفاظت و دفاع از امانت دین و عمل به دستورات آن از وظایف ماست و باید این امانت را سالم و بدون آسیب به دیگران و نسلهای آینده تحویل دهیم. اگر انسان امانت را رعایت کند، رضایت خداوند شامل حالش میشود و جایگاهش بهشت خواهد بود؛ اما اگر در امانت خیانت کند، سرانجامش جهنم است.
«عدالت و انصاف» امانت خداوند هستند و باید در داوریها رعایت شوند
خطیب جمعه زاهدان در ادامه با تأکید بر ضرورت رعایت عدالت و انصاف در تمام سطوح جامعه، گفتند: الله تعالی دستور داده که امانتها را به اهل آنها بسپاریم. اگر قرار است دربارۀ موضوعی تصمیمگیری یا قضاوت کنیم، باید انصاف و عدالت را رعایت کنیم؛ زیرا عدالت نیز امانت خداوند است و ما موظفیم عادلانه رفتار کنیم.
ایشان افزودند: حاکمان، قضات، ریشسفیدان و عموم مردم باید انصاف و قانون خداوند را رعایت کنند. اگر کسی در مقام داوری برخلاف حکم خداوند قضاوت کند، این کار مغایر با اصل امانتداری است.
«علم و مهارت» امانت هستند و باید به درستی مورد استفاده قرار گیرند
مولانا عبدالحمید با بیان اینکه امانتداری از مسائل مهم اخلاقی در اسلام است، اظهار داشتند: علم، دانش و مهارت نیز امانتهایی هستند که در اختیار انسان قرار دارند. هر فردی باید تجربه و مهارت خود را بهدرستی و بهصورت سالم در اختیار دیگران بگذارد و در راهنمایی و مشورتدادن نیز درست عمل کند.
ایشان گفتند: کسی که مدرک دکترا و تخصصی کسب کرده است، مسئولیت دارد به بیماران ظلم نکند و با آنان دلسوزانه رفتار کند. هر رئیس و مسئولی نیز باید وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد و اینگونه نباشد که فقط برای خویشاوندان و دوستان خود کار کند.
ایشان همچنین با اشاره به مسئولیتهای متقابل اعضای خانواده، خاطرنشان کردند: شوهر مسئولیت دارد مطالبات بهحق خانواده خود را برآورده کند. زن نیز امانتدار وسایل خانۀ شوهر، آبروی خود و همسرش و همچنین امانتدار فرزندان است.
متولیان مساجد، مدارس، دانشگاهها و ادارات باید امانت و مسئولیت خود را بهدرستی رعایت کنند
امامجمعه اهلسنت زاهدان با اشاره به گستردگی مفهوم امانت در مسئولیتهای اجتماعی و اداری نیز تصریح کردند: امانت مفهومی بسیار گسترده دارد. کسی که مسئولیت مسجد، مدرسه دینی، مدارس آموزشوپرورش، دانشگاه، اداره یا وزارتخانهای را بر عهده دارد، باید امانتداری را رعایت کند و مسئولیت خود را بهدرستی انجام دهد.
ایشان هشدار دادند: چهبسا متولیان مسجد در روز قیامت مورد مؤاخذه خداوند قرار بگیرند که چرا مردم را از مسجد فراری دادید و یا نظافت و امانت مسجد را رعایت نکردید. علما، مدرسان و خطیبان نیز مورد سؤال قرار میگیرند که آیا حق را بهاندازه توان بیان کردند و مسئولیتی را که پذیرفته بودند، بهدرستی انجام دادند یا خیر.
پیامبر اکرم ﷺ مسلمانان را به «خیرخواهی برای تمام انسانها» توصیه کرده است
امامجمعه اهلسنت زاهدان در بخش دیگری از سخنانش، بر ضرورت خیرخواهی و دلسوزی برای تمام انسانها تأکید کردند و اظهار داشتند: رسولالله ﷺ از مسلمانان بر سه موضوعِ اقامۀ نماز، ادای زکات و خیرخواهی برای همه مردم، عهد و پیمان میگرفتند. چنانکه در حدیثی فرمودند: دین یعنی خیرخواهی برای خدا، پیامبر، ائمه و حاکمان مسلمان و عموم مسلمانان.
ایشان در تشریح مفهوم خیرخواهی خاطرنشان ساختند: خیرخواهی نسبت به خداوند به این معناست که برای او شریک قرار ندهیم، از دستوراتش اطاعت کنیم و مرتکب گناه و نافرمانی نشویم. خیرخواهی نسبت به پیامبر اکرم ﷺ نیز در اطاعت از ایشان و نشر تعالیم آنحضرت ﷺ است.
ایشان ادامه دادند: خیرخواهی در حق عموم مردم به این معناست که نسبت به آنان دلسوزی داشته باشیم، از حقوقشان دفاع کنیم و آنها را به درستی راهنمایی کنیم. در مورد علما و حاکمان نیز خیرخواهی آن است که اگر در مسیر درست حرکت میکنند، علیه آنان بغاوت و شورش نکنیم و اگر اشتباهی دارند، از آنها انتقاد سازنده و دلسوزانه بکنیم.
دشمنی با یک گروه نباید ما را به بیعدالتی در حق آنان وادار کند
خطیب جمعه زاهدان با تأکید بر ضرورت رعایت انصاف حتی در برابر مخالفان، گفتند: خداوند میفرماید: «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا»؛ دشمنی شما با یک گروه و قوم نباید سبب شود که عدالت را زیر پا بگذارید؛ بلکه باید عدالت را رعایت کنید. ما تعهد داریم که درباره مخالفان خود نیز منصفانه قضاوت کنیم و دشمنی با آنان سبب نشود که در حقشان قضاوت ظالمانه داشته باشیم. اگر فردی که با او اختلاف داریم، در موضوعی حقبهجانب است، باید حق را به او بدهیم و در حقش ظلم نکنیم.
جهانیان از اخلاق، عدالت و زندگی منصفانه پیامبر اکرم ﷺ تأثیر پذیرفتند
امامجمعه اهلسنت زاهدان در ادامه با اشاره به تأثیرگذاری تعالیم اسلامی و سیره پیامبر اکرم ﷺ بر ملتهای مختلف اظهار داشتند: برنامهها و قوانین دین اسلام عادلانه و بیطرفانه هستند. جهانیان از تعالیم، زندگی منصفانه و ساده و بیتکلف پیامبر اکرم ﷺ تأثیر پذیرفتند.
ایشان تأکید کردند: مردم تحت تأثیر واژهها، نامها و عنوانها قرار نگرفتند، بلکه عملکرد و انسانیت پیامبر اکرم ﷺ را مشاهده کردند و متوجه شدند که راه درست همین است.
ایشان ادامه دادند: ملتهای مختلف از عملکرد عادلانه و منصفانه حکومتهای مسلمانان، مسئولان و متولیان امور و همچنین خداترسی و رفتار مردم تأثیر پذیرفتند و به این دین گرایش پیدا کردند. قوانین و برنامههای اسلام چنان بر پایه عدالت و انصاف استوار است که اگر بهدرستی اجرا شوند، میتوانند دلهای انسانها را به خود جذب کنند.
امروز مردم از نامها و شعارهای بزرگ متأثر نمیشوند؛ بلکه به اخلاق و عملکرد نگاه میکنند
شیخالاسلام مولانا عبدالحمید با انتقاد از فاصله میان ادعاها و عملکرد برخی افراد و مسئولان، بر ضرورت بازنگری در رفتار و مسئولیتپذیری تأکید کردند و گفتند: امروز نیز مردم از نامها و شعارهای بزرگ متأثر نمیشوند، بلکه به اخلاق و عملکردها نگاه میکنند. لذا همۀ ما مسئولیت سنگینی بر عهده داریم و باید امانتداری و دینداری را در تمام امور رعایت کنیم.
ملت ایران در انقلاب 57، خواهان «آزادی»، «عدالت» و «واگذاری امور به افراد توانمند و شایسته» بود/ تا زمانی که به خواستههای برحق مردم «پاسخ مثبت» داده نشود، «مطالبهگری» ادامه خواهد داشت
مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنانشان در مراسم نماز جمعه زاهدان، به بیان مسائل داخلی کشور پرداختند و اظهار داشتند: مردم ایران خواهان اجرای عدالت و انصاف هستند و برای رسیدن به این خواسته در سالهای اخیر مشکلات و رنجهای زیادی را متحمل شدند. بسیاری عزیزانشان را از دست دادهاند و بسیاری نیز در زندان هستند.
ایشان افزودند: ملت ایران در انقلاب 57 بهخاطر یک شخص خاص قیام نکرد و سختیها و رنجها را متحمل نشد، بلکه اهداف مقدس و خواستههای برحقی را دنبال میکرد. مردم ایران در انقلاب 57، خواهان آزادی و اجرای عدالت و انصاف بودند که تمام ملت اعم از مردان و زنان و اقوام و مذاهب و ادیان زیر چتر عدالت قرار بگیرند. مردم میخواستند افراد توانمند و شایسته، امور کشور را در دست بگیرند.
عدم تحقق اهداف و خواستههای مردم منجر به ایجاد نارضایتی و آغاز اعتراضات شد/ «آرامش جامعه» و «رضایت ملت» با «شنیدن حرف مردم» و «رسیدگی به خواستهها» حاصل میشود
امامجمعه زاهدان خاطرنشان ساختند: وقتی اهداف و خواستههای مردم برآورده نشدند، نارضایتیها بهوجود آمدند و اعتراضات مردمی مجددا شروع شدند و اکنون هم مردم خواهان همان مطالبات و خواستهها هستند.
ایشان تصریح کردند: اگر میخواهیم جامعه آرامش پیدا کند و رضایت ملت حاصل شود، باید حرف مردم ایران شنیده شود و به خواستههایی که در طول سالهای گذشته مطرح شدهاند و اکنون هم مطرح میشوند، رسیدگی شود.
مردم خواهان «عدالت و انصاف» و «صرف بیتالمال به نفع ملت ایران» هستند
مولانا عبدالحمید اظهار داشتند: مردم خواهان عدالت و انصاف هستند و میخواهند تمام داراییها و سرمایههای کشور که منافع ملی و بیتالمال هستند، به نفع مردم مصرف شوند. خواستۀ مردم ایران آن است که با فساد مالی مبارزه شود و کشور از لحاظ اقتصادی پیشرفت کند و در میان کشورها و ملتها به جایگاه والایی که شایستۀ آن است برسد.
ایشان ادامه دادند: ایران کشوریست که هم مردمش دارای شایستگی و استعداد و توانمندی هستند و هم سرمایهها و ذخایر مادی کلانی در این کشور وجود دارد. کشوری با اینهمه استعداد و سرمایه، چرا باید ملتش گرسنه باشد و تحت فشار زندگی کند؟! مردم این را قبول و تحمل نمیکنند.
«توقف اعدام و اعتراف اجباری» خواستۀ «اکثریت قاطع مردم ایران» است
مولانا عبدالحمید در ادامه بر «توقف اعدام و اعتراف اجباری» تأکید کردند و گفتند: بهجز عدۀ اندکی، اکثریت قاطع مردم ایران خواهان توقف اعدامها در کشور هستند. این اعدامها برای مردم ایران بسیار سنگین است و تمام دنیا و مجامع بینالمللی و حقوق بشری نیز به این اعدامها اعتراض دارند.
ایشان ادامه دادند: یکی دیگر از خواستههای مردم ایران، توقف اعترافهای اجباری است که در بازداشتگاهها گرفته میشوند. این اعترافهای اجباری بر خلاف شریعت اسلام هستند و اعدامهایی که صورت میگیرند نیز در دین اسلام جایگاهی ندارند.
«تغییر ژرف و بزرگ» میتواند قدمی در جهت تحقق خواستههای مردم باشد
امامجمعه زاهدان تصریح کردند: اکثر خواستهها و مطالبات مردم ایران برحق هستند و تا زمانی که مسئولان به این خواستهها پاسخ مثبت ندهند، مطمئن باشید طرح خواستهها و مطالبات ادامه خواهد داشت.
ایشان افزودند: تغییر ژرف و بزرگ میتواند قدمی در راستای تحقق خواستههای مردم باشد. امیدواریم در آینده شرایطی در کشور مهیا شود که مردم به خواستههای بحقشان برسند.
«استفاده از نیروهای بومی» خواستۀ عموم مردم در استانها است؛ نیروهای بومی «شناخت» و «دلسوزیِ» بیشتری دارند
مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنانشان در مراسم نماز جمعه زاهدان، بر لزوم «استفاده از نیروهای بومی» در استانها ازجمله سیستانوبلوچستان تأکید کردند و گفتند: بکارگیری نیروهای شایسته و توانمندِ بومی همواره یکی از خواستههای مهم مردم در تمام استانها و همچنین در سیستانوبلوچستان بوده است، زیرا نیروهای بومی شناخت و دلسوزی بیشتری دارند.
در شرایط فعلی کشور «تغییر مدیریت بومی سیستانوبلوچستان» به نفع هیچکس نیست
امامجمعه زاهدان به برخی تلاشها برای تغییر استاندار بومی سیستانوبلوچستان اشاره کردند و گفتند: در طول چهلوهشت سال بعد از انقلاب، دو بار در سیستانوبلوچستان از نیروهای بومی در پست استانداری استفاده شده که یکی از آنها مدیریت فعلی استان است. استفاده از نیروی بومی در مدیریت سیستانوبلوچستان خواستۀ عموم مردم استان بوده، اما اخیرا شنیده میشود که بعضیها حضور این نیروی بومی در پست استانداری را تحمل نمیکنند و حرکتها و تلاشهایی در راستای تغییر و جابجایی این نیروی بومی آغاز شده است؛ درحالیکه استاندار بومی، علیرغم شرایط خاصی که بر کشور حاکم است، تلاش خودش را کرده و موفقیت بیشتری داشته است.
ایشان تصریح کردند: در شرایط فعلی کشور، مدیر بومی در استان از هر نیروی دیگری مؤثرتر خواهد بود. لذا جابجایی و تغییر مدیریت بومی استان در این شرایط به نفع هیچکس نیست.