مولانا عبدالحمید در مراسم نماز جمعه زاهدان:
در اسلام نه «افراط» است و نه «تفریط»
شیخالاسلام مولانا عبدالحميد در مراسم نماز جمعه زاهدان (۲۱ شهریور ۱۴۰۴) با بیان اینکه در دین مبین اسلام «افراط و تفریط» وجود ندارد، عموم مسلمانان را به «اعتدال و میانهروی» در همۀ امور توصیه و تاکید کردند.
به گزارش پایگاه اطلاعرسلانی دفتر امامجمعه اهلسنت زاهدان، شیخالاسلام مولانا عبدالحمید ضمن تلاوت آیۀ «وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا» [بقره: 143] اظهار داشتند: الله تعالی دین اسلام را دین اعتدال و راه میانه قرار داده است. رسولالله صلیاللهعلیهوسلم نیز در طول زندگی مواظب بودند که کسی در دین افراط و تفریط نکند. در اسلام نه افراط است و نه تفریط. راه دین حکمت و تدبیر و دوراندیشی و تحمل و صبر است.
ایشان ادامه دادند: اسلام راه راست و مستقیم است و در آن کجی و انحراف و تندروی و همچنین کوتاهی و سستی و بیتفاوتی وجود ندارد. اسلام دین عمل و عملگرایی و دین فکر و تدبیر است. اسلام دین احساسات نیست. احساسات ضرر دارد، کار را خراب میکند و به دین ضربه میزند. تندروها غیر از اینکه برای مردم مشکلاتی درست میکنند هیچ کاری از دستشان بر نمیآید. الآن ما در جهان ضرر احساسات و خشم و تندروی را میبینیم.
افراط و تندروی به دین و دنیای بشریت ضربه میزند
امامجمعه زاهدان اضافه کردند: تندروی و افراط وقتی در مذهب بیاید، آن را شکست میدهد و بدنام میکند و اگر در دین بیاید، به آن ضربه میزند و دین را با شکست مواجه میکند. سیاست افراطگرایانه نیز به جامعه و کشور و دنیا ضربه وارد میکند. قدرتمندان سیاسی که سلاح هستهای و قدرت تخریب در اختیارشان است اگر در آنها افراط باشد دنیا را نابود میکنند، اینها برای همه بشریت خطر هستند. به طور کلی افراط برای دین و دنیا انسانیت خطرناک است. راه انبیا و رسولالله راه میانه بود. اسلام با حکمت و حلم و بردباری و حوصله و تحمل دیگران در دنیا منتشر شد.
ایشان ابراز داشتند: قرآن کتاب اعتدال است و تمام آیات و برنامههایش حکیمانه هستند. بدعات و خرافات از مسیر اعتدال خارجاند و بر مسیر افراط و تفریط قرار دارند. گاهی تفریط و کوتاهی در حدی است که انسانها از راه درست منحرف میشوند و با الله شریک میگیرند؛ این هم نقصان بسیار بزرگی است.
وصلتها و ازدواجها باید با «دوراندیشی» صورت گیرند
مولانا عبدالحمید در ادامۀ سخنانشان در مراسم نماز جمعه زاهدان بر لزوم «میانهروی در مسائل اجتماعی» نیز تاکید کردند و گفتند: متاسفانه گاهی اوقات ازدواجها صرفاً بهخاطر مراجعه برادر و خواهر و عمو و خویشاوند و اصرار آنها انجام میگیرند، درحالیکه در وصلت و ازدواج باید دختر و پسر با هم تناسب داشته باشند تا بتوانند در آینده با هم زندگی کنند و برادر و خواهر و خویشاوندان را با هم نزدیک کنند، اما اگر پسر نامناسب باشد و علم و اخلاق و تربیت و دین و دنیایی برای زندگی نداشته باشد، آنها در آینده با بنبست مواجه میشود و نتیجه این میشود که همان برادر و خواهر که قبلا با هم دوست بودند با یکدیگر درگیر میشوند و دو خانواده که یک خانواده بودند از هم میپاشند.
ایشان ادامه دادند: وصلتها نباید از روی رودربایستی و جایگاه افراد صورت گیرند. آیندهنگری داشته باشید و دور را نگاه کنید. در وصلت به مال نگاه نکنیم بلکه به اخلاق و دیانت و تربیت دو طرف نگاه کنیم. در ازدواج لازم است که دختر و پسر همدیگر را بخواهند و به همدیگر تمایل داشته باشند و رضایتشان حاصل شود.
در امر ازدواج باید با دختر مشورت و رضایتش حاصل شود
خطیب جمعه زاهدان اظهار داشتند: بسیاری از دختران شکایت دارند که اولیا در زمان ازدواج با آنها مشورت نمیکنند و رضایتشان را در نظر نمیگیرند. این اشتباه محض است که پدر بگوید فلان عزیز برای خواستگاری از فرزندم به من مراجعه کرده و من نمیتوانم به او جواب رد بدهم.
ایشان تاکید کردند: در امر ازدواج با دختر مشورت کنید. دختر باید با شوهرش زندگی راحتی داشته باشد، اگر زندگی آنها تلخ باشد زندگی خانواده و همه را تلخ میکند. دوراندیشی خیلی مهم است.
«کودکهمسری» کار اشتباهی است
مولانا عبدالحمید در ادامه گفتند: حقوق زنان و دختران باید رعایت شود. وقتی دختر و پسر کوچک هستند آنها را ازدواج ندهید. کودکهمسری و بهاصطلاح «نامزددارکردن» فرزند در دوران کودکی کار غلط و اشتباهی است؛ بگذارید دختر و پسر از لحاظ سنی و فکری به بلوغ و به سن رشد برسند و خوب و بدشان را تشخیص بدهند، بعد برای ازدواج اقدام کنند.
ایشان خاطرنشان کردند: متأسفانه بسیاری از وصلتها زبانی انجام میگیرند و در آینده دختر و داماد روی مقدار مهریه اختلاف میکنند و این منجر به اختلاف بین دو خانواده میشود. وصلتها باید مکتوب بشوند. این خیلی مهم است که کارها بهصورت اصولی و صحیح و با مشورت انجام گیرند. وقتی کار با مشورت و صحیح انجام گیرد نتایج بهتری دارد.
در مراسمهای عروسی «افراط» و «اسراف» زیاد است
خطیب جمعۀ زاهدان گفتند: متأسفانه در مراسم عروسی افراط و اسراف است و مردم برای مراسم عروسی چندین هزار نفر را دعوت میکنند؛ چه نیازی به دعوت این تعداد مهمان است؟! در حدیث آمده شما ولیمه بدهید اگرچه به اندازه یک گوسفند باشد؛ معلوم میشود در صدر اسلام ولیمه در حد کشتن یک گوسفند و دعوتکردن نزدیک به بیست نفر بوده است.
ایشان افزودند: در حدیث آمده بدترین ولیمه همان است که در آن اغنیا و ثروتمندان دعوت شوند و فقرا فراموش شوند. فقرا و مساکین و افراد بیبضاعت را که نیاز دارند هم دعوت کنید، اگر آنها فراموش شوند خیر بزرگی از دست شما رفته است.
ایشان ادامه دادند: ولیمه و مراسم عروسی را مختصر برگزار کنید. به جای صرف هزینههای کلان برای مراسم عروسی، پول اضافی را به پسر و دختر بدهید که تازه زندگی تشکیل میدهند و نیاز به وسایل و امکانات دارند. چهبسا با خرج و هزینهای که در یک مراسم عروسی میشود شما میتوانید به چندین دانشجو و دانشآموز کمک کنید، برای آنها دفتر و قلم و نوشتافزار و بقیۀ لوازم تحریر تهیه کنید یا برای انسانی که سرپناهی ندارد سرپناهی بسازید. در این خیر و برکت و رضامندی الله است و این مسیر درست و مسیر اعتدال است.
مولانا عبدالحمید در ادامه گفتند: وقتی در مراسم عروسی به مردم نان میدهید، آنجا حداقل ذکر الله تعالی و موعظه و نصیحت و دعا و سرود اسلامی هم باشد و آیاتی از قرآن خوانده شود. قرآن کتابی است که نشاط و خوشحالی میآورد و بین اهل زمین و اهل آسمان ارتباط برقرار میکند. ما به این ارتباط نیاز داریم، باید در حالت غم و خوشی و در همه حال خدا را داشته باشیم.
عدم رعایت «موازین شرعی» در عزاداریها مشکلات زیادی برای صاحبان عزا بهوجود آورده است
امام جمعه زاهدان اظهار داشتند: همینطور که در مراسم عروسی زیادهروی و اسراف است، همین مسائل الآن در مراسمهای عزاداری هم وجود دارند و پذیرایی و آنچه علما در گذشته با آنها مبارزه کرده و مردم آن اعمال را ترک کرده بودند، الآن مجدد احیا شدهاند.
ایشان افزودند: متأسفانه ما موازین شرعی را رعایت نکردهایم و نتیجه این شده اهل میت به جای اینکه به فکر کفنودفن و مراسم عزیزشان باشند، به فکر وام برای پذیرایی مردم هستند، درحالیکه شریعت اسلام توصیه کرده که همسایهها برای خانوادهای که عزادار هستند غذا درست کنند بفرستند و یا اگر همسایهها نتوانستند به این مستحب عمل کنند، حداقل لشکری از مردم به منزل خانوادۀ عزادار سراریز نشود تا آنها مجبور شوند برای این جمعیت کلان غذا تهیه کنند. لذا این شرعی نیست که بعضی فقط برای خوردن غذا به فاتحه بیایند و برای صاحبان عزا گرفتاری درست کنند و به آنها ضرر مالی وارد کنند.
مولانا عبدالحمید در پایان تصریح کردند: تکلف نکنید؛ زندگی را ساده بگیرید، مراسمهای عروسی و عزا ساده برگزار شوند. اگر کسانی برای فاتحه و تسلیت صاحبان عزا میآیند، منعی وجود ندارد، ولی وقت غذا بلند شوند و برای غذا به خانه خودشان بروند. سعی کنیم همواره در تمام مسائل راه و مسیر اعتدال و میانهروی را اختیار کنیم.
کشور نیازمند «تغییرات ژرف و بزرگ» است
شیخالاسلام مولانا عبدالحمید در بخش دیگری از سخنانشان در مراسم نماز جمعه زاهدان، با انتقاد شدید از غلبه تندروی در عرصههای مختلف کشور، خواستار «تغییرات ژرف و بزرگ» در سیاستهای داخلی و خارجی شدند و تأکید کردند تنها راه نجات ایران و جهان، حرکت در مسیر اعتدال، میانهروی و مشورت با همۀ اقشار و منتقدان است.
تأکید بر اعتدال در همه امور؛ «اعتدال» و «مشورت»؛ تنها راه نجات ایران و جهان
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دفتر امام جمعه اهلسنت زاهدان، مولانا عبدالحمید در خطبههای نماز جمعه (۲۱ شهریور ۱۴۰۴)، با تأکید بر ضرورت اعتدال در تمامی شئونات کشور و جامعه، گفتند: «در همۀ مسائل ازجمله اعدام و حکومتداری باید اعتدال وجود داشته باشد. ما متأسفیم از این بابت که ملت ایران از غالبشدن تندروی برخی از مسئولان تصمیمگیرنده و افکار و روش تندروها متضرر شدهاند. بهترین روش، اعتدال است.»
ایشان افزودند: «حتی دین نیز از تندروی آسیب میبیند. اگر پیروان اسلام از هر طیفی که باشند تندروی کنند به اصل اسلام ضربه میزنند. امروزه در دنیا علیه دین تبلیغ میشود که در دین تندروی وجود دارد و دین نمیتواند حکومت کند.»
پیامدهای تندروی و بحران رابطه دین و سیاست
امامجمعه زاهدان با اشاره به جدال میان دو تفکر در ایران درباره رابطه دین و سیاست، تصریح کردند: «یک دیدگاه این بود که حکومت اسلامی قادر است کشور را اداره کند و دین و سیاست میتوانند با هم باشند و دیدگاه دیگر این بود که دین نمیتواند حکومت کند و باید از سیاست جدا باشد.»
به گفتۀ ایشان، عملکرد افراطیون باعث شد باور به امکان حکومت دینی ضربه ببیند و شعار جدایی دین از سیاست پررنگ شود: «خارجشدن از مسیر اعتدال و تندروی در قضاوتها، پروندهسازیها، محاکمهها و اعدامها و در همه شئونات مانند اقتصاد، معیشت و دیگر مسائل به جامعه و حکومت آسیب جدی زده است.»
انتقاد از وضعیت کنونی کشور
مولانا عبدالحمید مشکلات امروز کشور را نتیجه دوری از مسیر قرآن، سنت پیامبر صلیاللهعلیهوسلم و سیره صحابه و اهلبیت دانستند و اظهار داشتند: «نارضایتی مردم و مشکلات امروز، نتیجهی این است که ما نتوانستیم در مسیر قرآن عظیمالشأن، راه حضرت رسول صلیاللهعلیهوسلم و راه صحابه و اهلبیت و حضرت علی حرکت کنیم.»
فلسطین، غزه و افراطیگری اسرائیل و برخی مسلمانان تندرو
امامجمعه اهلسنت زاهدان در بخش دیگری از خطبهها به موضوع فلسطین پرداختند و تأکید کردند: «فلسطین واقعا مظلوم واقع شده است، مردم غزه و فلسطین خیلی نقصان دیدهاند و غزه که یکی از شهرهای نوساز و زیبا بود، با خاک یکسان شده است.»
ایشان دولت اسرائیل را «خیلی افراطی» خواندند، اما در عین حال خاطرنشان کردند که افراط در میان برخی مسلمانان نیز وجود دارد: «برخی میگویند یهودیان باید اخراج شوند، و اسرائیل هم میگوید فلسطینیها باید بروند. در میان سردمداران اسرائیلی افراط شدید وجود دارد و نتیجه این شد که هر دو طرف متضرر شدند اما مردم غزه و مسلمانان بیشتر ضرر را کردند.»
به گفتۀ ایشان، راه درست، راه اعتدال است: «موضوع فلسطین و اسرائیل باید عادلانه و منصفانه حلوفصل شود و مردم فلسطین بر سرنوشت خود حاکم باشند.»
حمله اسرائیل به قطر و واکنش جهانی
مولانا عبدالحمید حمله اسرائیل به قطر را «افراطیگری آشکار» دانستند و گفتند: «قطر کشوری معتدل و یکی از مراکز گفتمان جهانی است. برای هیچکس قابل پذیرش نیست که به استقلال و تمامیت ارضی آن حمله شود و همۀ دنیا این تندروی را محکوم میکند.»
ایشان افزودند: «قطر در این جریان مظلوم واقع شد. چهره جهانی اسرائیل بیش از گذشته مخدوش شد و ضربه خورد.»
نقد «هفته وحدت» و لزوم «اقدامات عملی»
امامجمعه زاهدان در ادامه با اشاره به مناسبت «هفته وحدت»، تأکید کردند: «بهتر بود به جای جلسات هفته وحدت، در عمل وحدت برقرار باشد. اگر در پنجاه سال گذشته از وزرای اهلسنت و اقوام در کابینه استفاده میکردید و اجازه ساخت مسجد اهلسنت در تهران داده میشد، نیازی به برگزاری این همه کنفرانس نبود.»
ایشان گفتند: «درست است که در استان سیستانوبلوچستان استانداری منصوب شده و در آموزشوپرورش مدیرکل اهلسنت تعیین گردیده است، اما ادارات هنوز یکدست هستند و با رفتن مدیران اهلسنت، تبعیضها باقی میمانند.»
ضرورت تغییرات بنیادین در کشور
مولانا عبدالحمید خطاب به مسئولان تأکید کردند: «خیرخواهی ما را وادار میکند که بگوییم باید کار اساسی صورت بگیرد. اصلاحات در کشور شکست خورده است و ملت ایران به اصلاحات رضایت نمیدهد و تغییر میخواهد. تغییرات ژرف و بزرگ نیاز است و باید سیاستهای داخلی و خارجی تغییر پیدا کنند.»
ایشان هشدار دادند: «تندروها نباید بتوانند نظر خود را بر مراکز قدرت و تصمیمگیری اعمال کنند، زیرا هم دین و هم کشور از تندرویها متضرر شده است.»
نقد مشورتگیریهای محدود و لزوم شنیدن صدای منتقدان
مولانا عبدالحمید با انتقاد از روند ارتباط مسئولان عالیرتبه با مردم، گفتند: «زمانی گفته شد که مقام رهبری میخواهند با مردم ارتباط داشته باشند، اما متوجه شدیم با کسانی از مناطق مختلف کشور صحبت کردهاند که واقعیتها را کتمان کرده و بلهقربانگو بودهاند. از افرادی که میتوانستند حرف مردم را بزنند دوری کردند.»
ایشان تأکید کردند: «نزدیک پنجاه سال است بازرس یا فردی از جانب بزرگان نیامده که بپرسد اینجا وضعیت چگونه است. ما معتقدیم حتی نظر مخالفان نیز باید پرسیده شود. کار ما همین است که خیر همه را بخواهیم و خیر را در تغییر و تحول بزرگ میدانیم.»
دعا برای صلح و اعتدال جهانی
امامجمعه اهلسنت زاهدان در پایان اظهار امیدواری کردند: «دعا میکنیم که جهان در مسیر اعتدال و میانهروی و فکر و حکمت و تدبیر قرار بگیرد تا ملتهای دنیا بیشتر از این متضرر نشوند.»
